Μετά τη Βενεζουέλα, η Κίνα χάνει και τον Παναμά στην αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ στον Κώνο της Αμερικής.
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε την παραχώρηση δύο λιμανιών που είχε εξασφαλίσει στις δύο άκρες της Διώρυγας του Παναμά η κινεζική εταιρεία CK Hutchison, με έδρα το Χονγκ Κονγκ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα είναι οι δύο κύριοι χρήστες της στρατηγικής σημασίας διώρυγας, μήκους 80 χιλιομέτρων, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.
«Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Παναμά ενισχύει, αναμφίβολα, τις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών να περιορίσουν την κινεζική επιρροή σε αυτή τη στρατηγική πλωτή οδό, επιδεινώνοντας τις εντάσεις γύρω από τη διώρυγα που συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό», τονίζουν παράγοντες της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Ήδη, το Πεκίνο αντέδρασε έντονα, προειδοποιώντας ότι «θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να υπερασπιστεί αποφασιστικά τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των κινεζικών επιχειρήσεων», όπως δήλωσε εκπρόσωπός του.
Η κινεζική εταιρεία, μέσω της θυγατρικής της Panama Ports, είχε εξασφαλίσει από το 1997 την παραχώρηση δύο εκ των πέντε λιμανιών της διώρυγας και το 2021 η σύμβαση παρατάθηκε αυτόματα για άλλα 25 χρόνια.
Τον Ιανουάριο του 2025, η κινεζική θυγατρική ανέφερε ότι είχε καταβάλει 59 εκατ. δολάρια στο κράτος του Παναμά τα προηγούμενα τρία χρόνια και διευκρίνισε ότι το προσωπικό της ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου από τον Παναμά.
Η πίεση του Τραμπ
Κατασκευασμένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η διώρυγα εγκαινιάστηκε πριν από 102 χρόνια – το 1914 και ήταν υπό τον έλεγχο των Αμερικανών έως το 1999, όταν παραχωρήθηκε στον Παναμά, στο πλαίσιο διμερών συνθηκών που διαπραγματεύτηκαν υπό την προεδρία του Τζίμι Κάρτερ.
Ο πρόεδρος Τραμπ, από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ξεκίνησε την προσπάθεια ανάκτησης της διώρυγας, τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες την είχαν κατασκευάσει, αλλά ποτέ δεν την παρέδωσαν στους Κινέζους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί τώρα από τον Παναμά να προσφέρει προτιμησιακούς όρους στα αμερικανικά πλοία για τη χρήση της.
Ο έλεγχος της διώρυγας ήταν ουσιαστικά στόχος και της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, όπου η Ουάσιγκτον κατέστησε σαφή την επιθυμία της να «αποκαταστήσει την αμερικανική υπεροχή στο Δυτικό Ημισφαίριο» και να «αποκλείσει τους ανταγωνιστές εκτός ημισφαιρίου», μια όχι και τόσο συγκαλυμμένη αναφορά στο Πεκίνο.
Λίγες μέρες αργότερα, η κινεζική κυβέρνηση δημοσίευσε το δικό της έγγραφο για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, επιβεβαιώνοντας τους διπλωματικούς δεσμούς μεταξύ Κίνας και περιοχής: «Η Κίνα πάντα επιδείκνυε άνευ όρων αλληλεγγύη με τον Παγκόσμιο Νότο, συμπεριλαμβανομένης της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής».
Με την BlackRock
Για το Πεκίνο, πρόβλημα είναι το γεγονός ότι η CK Hutchison δεν μπορεί να ασκήσει έφεση.
Η κινεζική εταιρεία σκόπευε πάντως να πουλήσει τις 43 λιμενικές της συμμετοχές σε 23 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων κατά μήκος της Διώρυγας του Παναμά.
Η κυβέρνηση του Παναμά εξακολουθεί να συζητά τη συμφωνία που ανακοίνωσε η BlackRock, τον περασμένο Μάρτιο, για τη δημιουργία κοινοπραξίας, που θα εξαγοράσει αντί 22,8 δισ. δολαρίων το 90% των λιμένων της χώρας.
Ωστόσο, το Πεκίνο αντέδρασε έντονα στην προτεινόμενη συμφωνία. Η Κίνα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι ο κρατικός ναυτιλιακός γίγαντας Cosco θα λάμβανε πλειοψηφικό μερίδιο στα λιμάνια που θα πωλούνταν.
Τα κινεζικά συμφέροντα και η επιρροή στη Λατινική Αμερική
Η εξέλιξη στον Παναμά προκαλεί έντονη νευρικότητα στο Πεκίνο, που αισθάνεται ότι οι επενδύσεις και η επιρροή της Κίνας στη Λατινική Αμερική διατρέχουν κίνδυνο, λόγω της πίεσης από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Νωρίτερα μάλιστα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε διατάξει τη δημιουργία μιας ομάδας εργασίας για την υπεράσπιση των κινεζικών συμφερόντων στον Νότιο Κώνο της Αμερικής – συμφέροντα που καλλιεργούνται εδώ και χρόνια, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος».
Τα ισχυρά σημεία της στρατηγικής της Κίνας στη Λατινική Αμερική ήταν η Βενεζουέλα, ο Παναμάς, το Περού και η Βραζιλία.
Από το 2018, η Κίνα έχει υπογράψει συμφωνίες συνεργασίας με 24 χώρες της Νότιας Αμερικής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει αντικαταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος.
Μόνο με τη Βραζιλία, η Κίνα έχει υπογράψει 37 διμερείς συμφωνίες.
Ο στόχος του Πεκίνου είναι να διασφαλιστεί ότι τα βασικά προϊόντα της Νότιας Αμερικής -σόγια, χαλκός, πετρέλαιο και λίθιο- θα διατίθενται στην Κίνα, μειώνοντας την εξάρτηση από τα λιμάνια της Βόρειας Αμερικής και το κόστος εφοδιαστικής έως και 20%, εξοικονομώντας 10 ημέρες πλεύσης.
Ένα από τα πιο φιλόδοξα κινεζικά έργα στην περιοχή είναι το λιμάνι Τσανσάι στο Περού, το οποίο ανήκει κατά 60% στην κινεζική κρατική επιχείρηση Cosco.
Εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο του 2024 και εδώ και καιρό ονομάζεται «πύλη» της Κίνας προς τη Νότια Αμερική.
«Βενεζουέλα και Παναμάς βρίσκονται πλέον υπό τον έλεγχο του Τραμπ. Αλλά η παρέμβαση στο Περού, όπου οι Κινέζοι έχουν επενδύσει 3,5 δισ. δολάρια, και στη Βραζιλία του Λούλα, ωστόσο, θα είναι πιο δύσκολη για τον Αμερικανό πρόεδρο», εκτιμούν Νοτιοαμερικανοί διπλωμάτες.
naftemporiki.gr
