Τα Γεγονότα
Στις 14 Νοεμβρίου 1973 φοιτητές συγκεντρώνονται στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στην οδό Πατησίων, και προχωρούν σε κατάληψη. Τα αιτήματα για ελεύθερες φοιτητικές εκλογές και δημοκρατικές ελευθερίες αποκτούν ευρύτερο πολιτικό χαρακτήρα.
Στις 15 Νοεμβρίου – Η εξέγερση εξαπλώνεται. Δημιουργείται αυτοσχέδιος ραδιοφωνικός σταθμός, που μεταδίδει το ιστορικό κάλεσμα «Εδώ Πολυτεχνείο». Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώνονται γύρω από το ίδρυμα. Το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» γίνεται σύμβολο του αγώνα.
Στις 16 Νοεμβρίου οι συγκεντρώσεις μεγαλώνουν και η κινητοποίηση αποκτά μαζικό χαρακτήρα. Αστυνομικές δυνάμεις επιχειρούν να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. Σημειώνονται συγκρούσεις, πυροβολισμοί και τραυματισμοί, ενώ ο στρατός κινητοποιείται.
Στις 17 Νοεμβρίου, 53 χρόνια σαν σήμερα, περίπου στις 3 τα ξημερώματα, άρμα μάχης εισβάλλει από την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου. Ακολουθούν συλλήψεις και βίαιη καταστολή. Η εξέγερση τερματίζεται, αφήνοντας πίσω της νεκρούς και τραυματίες.
Στις 25 Νοεμβρίου 1973, ο Δημήτριος Ιωαννίδης ανέτρεψε τον Γεώργιο Παπαδόπουλο και εγκαθίδρυσε σκληρότερο δικτατορικό καθεστώς. Η εξέγερση, επομένως, δεν οδήγησε άμεσα στην πτώση της χούντας.
Η δικτατορία κατέρρευσε τον Ιούλιο του 1974, μετά την κρίση στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή στις 20 Ιουλίου του 1974.
Παραχαράκτες vs καπηλευτών
Λένε πως η Ιστορία γράφεται πάντα από τους νικητές, παραχαράσσεται από τους ανιστόρητους, εργαλειοποιείται από τους ιδιοτελείς, αλλά παραμένει ζωντανή στη μνήμη εκείνων που δεν ξεχνούν και στη συνείδηση εκείνων που αναζητούν την αλήθεια. Η προσπάθεια, λοιπόν, να οικειοποιηθεί κανείς το Πολυτεχνείο, αλλά και η αντίστοιχη προσπάθεια να το απαξιώσει, αποτελούν δύο διαφορετικές όψεις της ίδιας λογικής: της εργαλειοποίησης της Ιστορίας για την εξυπηρέτηση ιδεολογικών και πολιτικών σκοπιμοτήτων.
Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε καμία παράταξη, σε καμία ιδεολογία και σε καμία γενιά αποκλειστικά. Ανήκει στη συλλογική μας μνήμη και στη δημοκρατική παρακαταθήκη αυτού του τόπου.
Το Πολυτεχνείο δεν χρειάζεται ούτε αυτόκλητους ιδιοκτήτες ούτε πρόθυμους αποδομητές. Χρειάζεται ιστορική αλήθεια, σεβασμό και τη γενναιότητα να αναγνωρίζουμε την αξία των γεγονότων πέρα από τις πολιτικές μας πεποιθήσεις.
Γιατί η Ιστορία δεν υπάρχει για να δικαιώνει τις σημερινές μας αντιπαραθέσεις, αλλά για να μας διδάσκει πώς να μην επαναλάβουμε τα λάθη του χθες. Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης Ιστορίας μας και μια κοινή παρακαταθήκη Δημοκρατίας και Ελευθερίας.Πέρα από ιδεολογικές αφετηρίες, πολιτικές διαφορές και διαφορετικές αναγνώσεις, υπάρχει μια ιστορική αλήθεια που αξίζει να μας ενώνει και όχι να μας διχάζει.
Η ευθύνη
Το Πολυτεχνείο δεν είναι για μένα μόνο ένα ιστορικό σύμβολο αγώνα για τη Δημοκρατία και την Ελευθερία. Είναι και ένα βαθιά προσωπικό κομμάτι της ζωής μου. Από το 1997 έως το 2002 είχα την τιμή να σπουδάσω εκεί που αποκλειστικά ήθελα από μικρός. Να αποκτήσω επιστημονικές γνώσεις, να δημιουργήσω φιλίες, να κάνω όνειρα και να διαμορφώσω αξίες που με συνοδεύουν μέχρι σήμερα. Κάθε 17η Νοεμβρίου, η συγκίνηση της μνήμης συναντά έναν βαθύτερο προβληματισμό: Τι σημαίνει σήμερα το μήνυμα του Πολυτεχνείου για την κοινωνία μας και τον τόπο μας;
Σε μια εποχή παγκόσμιας αβεβαιότητας, κοινωνικών ανισοτήτων που διευρύνονται, βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης στους θεσμούς, όπου η διαφάνεια, η λογοδοσία και η αξιοκρατία αποτελούν διαρκή ζητούμενα και αυξανόμενων δυσκολιών για τη νέα γενιά να χτίσει το μέλλον της πάνω στα όνειρα της, η Δημοκρατία, η Ελευθερία, η Παιδεία και η ατομική αξιοπρέπεια παραμένουν αξίες που απαιτούν καθημερινή προσπάθεια και ευθύνη.
Και αυτή η ευθύνη ξεκινά από τον δικό μας τόπο. Από την ανάγκη να δημιουργήσουμε μια κοινωνία με περισσότερη δικαιοσύνη, αξιοκρατία, αλληλεγγύη, προοπτική και ευκαιρίες. Έναν τόπο που δεν θα αποχαιρετά τα παιδιά του, αλλά θα τους δίνει λόγους να επιστρέφουν, να μένουν και να δημιουργούν.
Ο αγώνας συνεχίζεται
Παρά τις δυσκολίες, εξακολουθώ να πιστεύω στις δυνάμεις αυτού του τόπου και κυρίως στους ανθρώπους του. Γιατί η πρόοδος δεν έρχεται από μόνη της. Χρειάζεται όραμα, συμμετοχή, συνεργασία και πράξεις. Και σε αυτόν τον αγώνα δεν περισσεύει κανείς και καμιά.
Το Πολυτεχνείο μας δίδαξε ότι το μέλλον δεν χαρίζεται. Κατακτιέται από ανθρώπους που τολμούν να ονειρεύονται και να αγωνίζονται.
Και σήμερα, το μεγαλύτερο χρέος μας απέναντι στην Ιστορία είναι να μη μείνουμε απλώς η γενιά που θυμάται, αλλά να γίνουμε η γενιά που δημιουργεί. Η γενιά που θα μετατρέψει τη μνήμη σε πράξη, την απογοήτευση σε ελπίδα και την αμφισβήτηση σε δύναμη αλλαγής.
Που δεν θα αρκεστεί να νοσταλγεί όσα χάθηκαν, αλλά θα τολμήσει να ονειρευτεί όσα ακόμη μπορούν να γεννηθούν.
Που θα χτίσει έναν τόπο όπου οι νέοι δεν θα αναγκάζονται να αποχαιρετούν τα όνειρά τους για να κυνηγήσουν το μέλλον τους. Έναν τόπο που θα τους χωρά, θα τους εμπνέει και θα τους δίνει λόγους να επιστρέφουν.
Γιατί οι αγώνες του χθες αποκτούν το βαθύτερο νόημά τους όταν γίνονται ελπίδα για το αύριο.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο σπουδαία παρακαταθήκη του Πολυτεχνείου: να μη φοβόμαστε να ονειρευόμαστε έναν καλύτερο κόσμο και, πάνω απ’ όλα, να μη σταματάμε να προσπαθούμε να τον δημιουργήσουμε.
Για να μην κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας μόνο τις μνήμες των δικών μας αγώνων, αλλά και έναν τόπο αντάξιο των δικών τους ονείρων.
Για μια πατρίδα αντάξια της Ιστορίας της.
Για έναν τόπο αντάξιο των ανθρώπων του.
Για ένα μέλλον αντάξιο των ονείρων των παιδιών μας.