Στο επίκεντρο της διεθνούς ναυτιλιακής ανησυχίας βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, μετά τη νέα κλιμάκωση των πολεμικών επιχειρήσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, με τις εξελίξεις να επηρεάζουν άμεσα τη ναυσιπλοΐα σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου.
Σύμφωνα με πηγές του Λιμενικού Σώματος και κατόπιν διασταυρωμένων πληροφοριών, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) και το Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν εκπέμπουν μηνύματα σύμφωνα με τα οποία τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται κλειστά μέχρι νεωτέρας. Παράλληλα, καταγράφεται έντονη κινητικότητα ταχύπλοων στρατιωτικών λέμβων (skiffs) που επιτηρούν τη ναυτιλιακή κίνηση στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Το Υπουργείο Μεταφορών του Κατάρ απηύθυνε σύσταση προς τους πλοιοκτήτες να αναστείλουν προσωρινά τη ναυσιπλοΐα στην ευρύτερη περιοχή για λόγους ασφάλειας. Το Κέντρο Επιχειρήσεων (ΚΕΠΙΧ) του Λιμενικού Σώματος απέστειλε σχετική ενημέρωση προς τη ναυτιλιακή κοινότητα, ενώ ο Θάλαμος Επιχειρήσεων παρακολουθεί διαρκώς την κατάσταση με στόχο τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής προστασίας της ελληνικής ναυτιλίας και των πληρωμάτων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Σημειώνεται ότι στελέχη της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου Diaplous ανέφεραν ότι έντεκα πλοία υπό ελληνική σημαία και άλλα 42 που τελούν υπό ελληνική διαχείριση βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον Περσικό Κόλπο και στο Στενό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με εμπορικές πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Reuters, ορισμένες μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και κορυφαίοι εμπορικοί οίκοι έχουν ήδη αναστείλει τις μεταφορές αργού πετρελαίου, καυσίμων και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του Στενού του Ορμούζ, μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης.
Παράλληλα, το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών είχε προειδοποιήσει για αυξημένους κινδύνους ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή των επιχειρήσεων – που περιλαμβάνει τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν, τη Βόρεια Αραβική Θάλασσα και το Στενό του Ορμούζ – επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των ουδέτερων ή εμπορικών πλοίων.
Η ένταση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την κίνηση των ενεργειακών φορτίων. Σύμφωνα με την Laura Page, διευθύντρια ανάλυσης LNG και φυσικού αερίου της Kpler, τουλάχιστον 11 δεξαμενόπλοια LNG που ταξίδευαν με έρμα έχουν επιβραδύνει, αλλάξει πορεία ή διακόψει την πλεύση τους στο Στενό του Ορμούζ ή στην ευρύτερη περιοχή.
«Ο αριθμός αυτός πιθανότατα θα αυξηθεί τις επόμενες ημέρες και θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τον εφοδιασμό της διεθνούς αγοράς με LNG από το Κατάρ», σημείωσε.
Ανατροπές στα δρομολόγια των containerships
Οι εξελίξεις επηρεάζουν ήδη και τις μεγάλες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Οι Maersk και Hapag-Lloyd ανακοίνωσαν ότι προχωρούν σε αναπροσαρμογή βασικών θαλάσσιων δρομολογίων, επιλέγοντας να αποφύγουν προσωρινά τη διέλευση από την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ λόγω των αυξημένων κινδύνων ασφαλείας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Maersk, ορισμένα από τα προγραμματισμένα ταξίδια των υπηρεσιών MECL (Middle East Container Line) και ME11 δεν θα διέρχονται πλέον από την Ερυθρά Θάλασσα, αλλά θα ακολουθούν τη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας. Η υπηρεσία ME11 λειτουργεί στο πλαίσιο της συνεργασίας Gemini μεταξύ της Maersk και της Hapag-Lloyd, η οποία την ονομάζει IMX (India Mediterranean Express).
Οι συγκεκριμένες γραμμές συνδέουν μεγάλα λιμάνια της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Ινδικής Υποηπείρου με τη Μεσόγειο και την Ευρώπη. Η παράκαμψη της Ερυθράς Θάλασσας συνεπάγεται σημαντική επιμήκυνση των δρομολογίων, καθώς τα πλοία καλούνται να πλεύσουν μέσω του Ινδικού Ωκεανού και γύρω από τη νότια Αφρική πριν κατευθυνθούν προς τη Μεσόγειο.
Η αλλαγή αυτή αυξάνει σημαντικά τη διάρκεια των ταξιδιών και το λειτουργικό κόστος, κυρίως λόγω καυσίμων.
Σε αναμονή η κρουαζιέρα
Την ίδια στιγμή, και η βιομηχανία της κρουαζιέρας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Κρουαζιερόπλοια εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον Αραβικό Κόλπο βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής, καθώς εξετάζεται το ενδεχόμενο αποχώρησής τους από την περιοχή.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, δεν αποκλείεται ορισμένα πλοία να ανακατευθυνθούν προς τη Μεσόγειο, επιλέγοντας τη διαδρομή γύρω από την Αφρική προκειμένου να αποφευχθούν θαλάσσιες ζώνες υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, μια τέτοια επιλογή συνεπάγεται σημαντική αύξηση του λειτουργικού κόστους.
Η παράκαμψη της Διώρυγας του Σουέζ και η επιλογή της διαδρομής γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας αυξάνει την απόσταση κατά περίπου 7.500 έως 8.500 ναυτικά μίλια, γεγονός που μεταφράζεται σε επιπλέον ταξίδι 18 έως 22 ημερών, ανάλογα με την ταχύτητα του πλοίου.
Προειδοποιήσεις για τη ναυσιπλοΐα
Σε σχετική ενημέρωσή της, η εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous καλεί τα εμπορικά πλοία που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο και στις γειτονικές θαλάσσιες περιοχές να λάβουν αυξημένα μέτρα ασφαλείας.
Όπως επισημαίνεται, η κλιμάκωση των επιθέσεων αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους για την εμπορική ναυτιλία σε μια εκτεταμένη θαλάσσια ζώνη που περιλαμβάνει το Στενό του Ορμούζ, τον Αραβικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν, τον Κόλπο του Άντεν και την Ερυθρά Θάλασσα.
Η εταιρεία προειδοποιεί για πιθανές παρενοχλήσεις πλοίων, επιθέσεις εξ αποστάσεως ή ακόμη και κινδύνους ναρκοθέτησης, ενώ δεν αποκλείεται και αναζωπύρωση επιθέσεων κατά της εμπορικής ναυτιλίας από τους Χούτι στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Μεταξύ των βασικών συστάσεων προς τα πληρώματα περιλαμβάνονται η ενίσχυση της επιτήρησης στη γέφυρα και στο κατάστρωμα, η εφαρμογή αυξημένων μέτρων προστασίας και η άμεση αναφορά ύποπτων δραστηριοτήτων μέσω των καθιερωμένων καναλιών επικοινωνίας, όπως το UKMTO.
53 ελληνικών συμφερόντων πλοία στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ – Σε αυξημένη επιφυλακή η ναυτιλία
Έντεκα πλοία υπό ελληνική σημαία και άλλα 42 που τελούν υπό ελληνική διαχείριση βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, μετά την έναρξη πολεμικών επιχειρήσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, σύμφωνα με όσα ανέφεραν στην Ναυτεμπορική στελέχη της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου Diaplous.
Η εφημερίδα επικοινώνησε με στελέχη ναυτιλιακών εταιρειών, τα οποία επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί κάποιο περιστατικό που να θέτει σε άμεσο κίνδυνο τα πλοία που βρίσκονται στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή. Ωστόσο, οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά, καθώς η ένταση στην περιοχή παραμένει αυξημένη.
Σε σχετική ενημέρωσή της, η Diaplous καλεί τα εμπορικά πλοία που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο και στις γειτονικές θαλάσσιες περιοχές να λάβουν αυξημένα μέτρα ασφαλείας, μετά την κλιμάκωση που προκάλεσαν οι επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Σύμφωνα με την εταιρεία, το περιστατικό αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους για την εμπορική ναυτιλία σε μια εκτεταμένη θαλάσσια ζώνη που περιλαμβάνει το Στενό του Ορμούζ, τον Αραβικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν, τον Κόλπο του Άντεν και την Ερυθρά Θάλασσα.
Όπως επισημαίνεται, είναι πιθανή η εκδήλωση αντιποίνων από το Ιράν το επόμενο διάστημα, με ενδεχόμενες παρενοχλήσεις πλοίων, επιθέσεις εξ αποστάσεως, ακόμη και κινδύνους ναρκοθέτησης στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ.
Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται για πλοία που θεωρείται ότι έχουν σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ ή συμμάχους τους, καθώς και για πλοία που μεταφέρουν στρατηγικής σημασίας φορτία, τα οποία ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο ελέγχων ή παρεμβάσεων.
Παράλληλα, η εταιρεία εκτιμά ότι δεν αποκλείεται να αναζωπυρωθούν επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας από τους Χούτι στην Ερυθρά Θάλασσα και στην περιοχή του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV) ή πυραύλων κατά πλοίων.
Η Diaplous προειδοποιεί επίσης για αυξημένη ναυτική δραστηριότητα και μεγαλύτερο κίνδυνο επικίνδυνων προσεγγίσεων μεταξύ εμπορικών πλοίων και στρατιωτικών μονάδων, ιδιαίτερα κοντά σε θαλάσσια «στενά» και εισόδους λιμένων.
Επιπλέον, επισημαίνεται ο κίνδυνος διαταραχών στα συστήματα ναυσιπλοΐας και επικοινωνιών, λόγω πιθανών ηλεκτρονικών παρεμβολών που μπορεί να επηρεάσουν την αξιοπιστία των συστημάτων AIS και δορυφορικής πλοήγησης (GNSS), αυξάνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης ή προσάραξης.
Μεταξύ των βασικών συστάσεων προς τα πληρώματα περιλαμβάνονται η ενίσχυση της επιτήρησης στη γέφυρα και στο κατάστρωμα, ο περιορισμός της πρόσβασης τρίτων στο πλοίο, η ενίσχυση των φυσικών μέτρων προστασίας και η εφαρμογή των διεθνών οδηγιών ασφάλειας BMP για πλοία που δραστηριοποιούνται σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, τα πλοία καλούνται να διατηρούν αυξημένη ετοιμότητα για την άμεση αναφορά ύποπτων δραστηριοτήτων μέσω των καθιερωμένων καναλιών επικοινωνίας, όπως το UKMTO.
Στενά παρακολουθεί την κατάσταση το υπουργείο Ναυτιλίας
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής γνωστοποίησε ότι ο Θάλαμος Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής παρακολουθεί σε συνεχή βάση την κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή, διατηρώντας τακτική επικοινωνία με τα υπό ελληνική σημαία πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πληρωμάτων και των πλοίων.
Εξάλλου σε σχετική ανάλυση της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας Ambrey Analytics επισημαίνεται ότι οι επιθέσεις στόχευσαν κυρίως στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, ενώ ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, επιβεβαίωσε τη συμμετοχή των αμερικανικών δυνάμεων στις επιχειρήσεις.
Όπως αναφέρεται, το Ιράν φέρεται να έχει ήδη ξεκινήσει αντίποινα στην ευρύτερη περιοχή, με τους στόχους μέχρι στιγμής να περιορίζονται σε στρατιωτικά μέσα.
Σημειώνει ότι η κατάσταση ασφαλείας για τη ναυτιλία παραμένει εύθραυστη, καθώς η ένταση εκδηλώνεται σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες της παγκόσμιας ενεργειακής και εμπορικής διακίνησης.
Η Ambrey συνιστά στα πλοία που συνδέονται στενά με το Ιράν και θεωρούνται υψηλού κινδύνου να καταφύγουν προσωρινά σε χωρικά ύδατα και να αποφύγουν τη διέλευση από κρίσιμα θαλάσσια σημεία, όπως ο Περσικός ή Αραβικός Κόλπος, το Στενό του Ορμούζ, η νότια Ερυθρά Θάλασσα και ο Κόλπος του Άντεν.
Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την επιβολή «Ναυτικής Ζώνης Προειδοποίησης», η οποία καλύπτει τον Αραβικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν, τη βόρεια Αραβική Θάλασσα και το Στενό του Ορμούζ. Πρόκειται για θαλάσσια περιοχή στην οποία εκδίδεται επίσημη προειδοποίηση προς τα εμπορικά πλοία ότι βρίσκονται σε εξέλιξη στρατιωτικές επιχειρήσεις ή δραστηριότητες που ενδέχεται να δημιουργήσουν κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα.
Η ζώνη θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου ολοκληρωθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των ιρανικών δυνάμεων.
