Dark Mode Light Mode
Ο Γ.Προκοπίου εξαγοράζει το ιστορικό ξενοδοχείο Park Gstaad έναντι CHF400 εκατομμυρίων
Η ΕΤΜΕ παρουσίασε σε εκπροσώπους της ναυτιλίας τις δυνατότητες της πλατφόρμας «ΠΑΝΟΠΤΗΣ» σε σχέση με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Ελλάδα – Κύπρος: Συνεργασία για την ψηφιοποίηση της ναυτιλίας

Η ΕΤΜΕ παρουσίασε σε εκπροσώπους της ναυτιλίας τις δυνατότητες της πλατφόρμας «ΠΑΝΟΠΤΗΣ» σε σχέση με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας

Η συνεχής επιτήρηση των θαλάσσιων διαδρομών και η έγκαιρη ενημέρωση των εμπορικών πλοίων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης.

 

Τις δυνατότητες της μη επανδρωμένης πλωτής πλατφόρμας θαλάσσιας επιτήρησης (USSPS) «ΠΑΝΟΠΤΗΣ» παρουσίασε η ΕΤΜΕ σε εκπροσώπους του ναυτιλιακού κλάδου. Ο κ. Αντώνης Πέππας, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΜΕ, και ο κ. Χρήστος Τσιαρέας, Διευθυντής Μονάδας Μηχανικής Συστημάτων της ΕΤΜΕ παρουσίασαν τις εφαρμογές της πλατφόρμας σε σχέση με την εμπορική ναυτιλία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Η πλατφόρμα «ΠΑΝΟΠΤΗΣ» αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος USSPS, με συντονιστή την ΕΤΜΕ, και κατασκευάστηκε στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας. Έχει σχεδιαστεί ώστε να παραμένει σε επιλεγμένο σημείο στη θάλασσα και να επιτρέπει σε χειριστές στην ξηρά να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κίνηση των πλοίων και τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. Συνδυάζει δεδομένα από ραντάρ, ηλεκτροοπτικές κάμερες και το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης πλοίων (AIS), ενώ συλλέγει στοιχεία για τον άνεμο και την κατάσταση της θάλασσας. Οι δοκιμές αποδοχής του πρωτοτύπου σε πραγματικό θαλάσσιο περιβάλλον ολοκληρώθηκαν τον Μάιο του 2026.

Για την εμπορική ναυτιλία, οι δυνατότητες αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία στην αγκυροβόλια, στις προσβάσεις λιμένων και σε στις θαλάσσιες διαδρομές αυξημένου κινδύνου. Η συνεχής παρακολούθηση μιας τέτοιας περιοχής μπορεί να βοηθήσει τους χειριστές να εντοπίσουν έγκαιρα μια ασυνήθιστη κίνηση σκάφους και να ενημερώσουν τον πλοίαρχο και το αρμόδιο κέντρο θαλάσσιας ασφάλειας. Ο πλοίαρχος έχει έτσι περισσότερο χρόνο για να λάβει μέτρα προστασίας του πληρώματος, ενώ η ναυτιλιακή εταιρεία μπορεί, με βάση τα νεότερα στοιχεία, να επανεκτιμήσει τον χρόνο διέλευσης ή τη διαδρομή του πλοίου.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΜΕ, κ. Αντώνης Πέππας, σημείωσε στην ομιλία του. «Όταν ένας πλοίαρχος λαμβάνει μια αξιόπιστη προειδοποίηση αρκετά νωρίς ώστε να προστατεύσει τους ανθρώπους στο πλοίο του, η τεχνολογία έχει υπηρετήσει έναν σαφή σκοπό. Αυτό είναι το κριτήριο που σας καλώ να θέσουμε για τον ΠΑΝΟΠΤΗ και για την ευρύτερη υποδομή θαλάσσιας ασφάλειας που μπορούμε να δημιουργήσουμε μαζί».

Μετά το τέλος της παρουσίασης, την οποία συντόνισε ο δημοσιογράφος δεδομένων στο ΒΗΜΑ κ. Δημήτρης Ελαφρόπουλος, ακολούθησε συζήτηση με εκπροσώπους του ναυτιλιακού κόσμου. Ο κ. Πέππας κάλεσε τους συμμετέχοντες να προτείνουν, με βάση τη δική τους εμπειρία, σενάρια για την επόμενη επίδειξη του «ΠΑΝΟΠΤΗ», ώστε οι δυνατότητες της πλατφόρμας να αξιολογηθούν σε συνθήκες που ενδιαφέρουν άμεσα τον χώρο.

Θαλάσσια ασφάλεια και ελευθερία της ναυσιπλοΐας – Αντώνιος Πέππας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΤΜΕ

Η συμβολή των υπεράκτιων πλατφορμών επιτήρησης τύπου ΠΑΝΟΠΤΗΣ

Κυρίες και κύριοι,

Πριν εγκριθεί μια διέλευση από περιοχή υψηλού κινδύνου, κάποιος στην εταιρεία σας αναλαμβάνει την ευθύνη μιας δύσκολης απόφασης. Ο υπεύθυνος ασφάλειας μελετά τις αναφορές. Η ομάδα σχεδιασμού του πλου εξετάζει εναλλακτικές διαδρομές. Ο ασφαλιστής αξιολογεί την έκθεση στον κίνδυνο. Στη γέφυρα, ο πλοίαρχος μετατρέπει αυτές τις εκτιμήσεις σε αποφάσεις που προστατεύουν το πλήρωμα.

Εδώ η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποκτά μια απολύτως πρακτική διάσταση. Αφορά το αν ένα πλοίο μπορεί να ολοκληρώσει τον πλου του, αν ο πλοιοκτήτης μπορεί υπεύθυνα να αποδεχθεί τον κίνδυνο και αν οι άνθρωποι στο πλοίο έχουν την πληροφόρηση και την υποστήριξη που χρειάζονται.

Πιστεύω ότι η διαρκής υπεράκτια επιτήρηση μπορεί να στηρίξει όσους έχουν αυτή την ευθύνη. Ο ΠΑΝΟΠΤΗΣ αποτελεί ένα παράδειγμα της προσπάθειάς μας προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πρόκληση διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Στην Ερυθρά Θάλασσα, πύραυλοι, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και μικρά σκάφη απειλούν την εμπορική ναυτιλία. Στη Μαύρη Θάλασσα, οι κίνδυνοι του πολέμου περιλαμβάνουν νάρκες και παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησης. Στα Στενά της Μαλάκκας και της Σιγκαπούρης, οι ληστείες και τα περιστατικά παράνομης επιβίβασης απαιτούν επαγρύπνηση σε θαλάσσιες οδούς με πυκνή κίνηση. Στα Στενά του Ορμούζ, οι άμεσες επιθέσεις και οι ηλεκτρονικές παρεμβολές δυσκολεύουν ιδιαίτερα τις αποφάσεις για τον πλου και την ασφάλεια, επιρρεάζουν το κόστος διαβίωσης όλων μας στην Ευρώπη αλλά και ευρύτερα και διαμορφώνουν νέες γεωπολιτικές καταστάσεις.

Κάθε περιοχή χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Ένα μέτρο χρήσιμο απέναντι σε μια απόπειρα επιβίβασης μπορεί να προσφέρει ελάχιστη προστασία απέναντι σε έναν πύραυλο. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ακριβώς ποιους κινδύνους βοηθά να διαχειριστούμε κάθε τεχνολογία.

Για μια εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, η αβεβαιότητα μπορεί να ανατρέψει τον προγραμματισμό σε πολλούς λιμένες. Για ένα πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου, μπορεί να δυσκολέψει την πρόσβαση σε έναν σταθμό φόρτωσης. Για ένα δεξαμενόπλοιο, μια επίθεση μπορεί να απειλήσει ζωές και να προκαλέσει σοβαρή θαλάσσια ρύπανση. Οι παρακάμψεις μπορούν να αυξήσουν τον χρόνο πλου και την κατανάλωση καυσίμων, δεσμεύοντας πλοία για περισσότερο χρόνο. Οι συνέπειες ξεπερνούν κατά πολύ το μεμονωμένο πλοίο.

Στην ΕΤΜΕ, μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους μας, αναπτύξαμε για λογαριασμό του ΠΝ και της Κυπριακής Δημοκρατίας, την πλατφόρμα ΠΑΝΟΠΤΗ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Βιομηχανικής Ανάπτυξης στον τομέα της Άμυνας. Πρόκειται για μια μη επανδρωμένη, ημι-σταθερή θαλάσσια πλατφόρμα: μια υπεράκτια κατασκευή, σχεδιασμένη να παραμένει σε επιλεγμένη θέση, με εξοπλισμό επιτήρησης που ελέγχεται από την ξηρά. Με δυνατότητα να φέρει εξοπλισμό 42 τόνους και με ένα εκτόπισμα άνω των 700 τόνων, ο ΠΑΝΟΠΤΗΣ είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα θαλάσσιας επιτήρησης με Ηλεκτροπτικές κάμερες, ραντάρ, AIS, δορυφορικές επικοινωνίες και δυνατότητες φιλοξενίας τακτικών UAVs κάθετης απονήωσης.

Οι δοκιμές αποδοχής του πρωτοτύπου στη θάλασσα ολοκληρώθηκαν τον Μάιο του 2026. Οι επιδείξεις περιλάμβαναν επιτήρηση με απομακρυσμένο έλεγχο, παρακολούθηση της πλατφόρμας και του περιβάλλοντός της, καθώς και συνεργασία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Τα βήματα αυτά μας επιτρέπουν να εξετάσουμε πώς τέτοιες πλατφόρμες μπορούν να καλύψουν ευρύτερες ανάγκες θαλάσσιας ασφάλειας.

Το σύστημα που δοκιμάστηκε συνέδεσε ραντάρ, οπτική κάμερα, πληροφορίες ταυτοποίησης πλοίων και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με τους χειριστές στην ξηρά. Η συνολική αρχιτεκτονική έχει σχεδιαστεί ώστε να δέχεται διαφορετικούς συνδυασμούς αισθητήρων, αναλόγως της αποστολής.

Για την εμπορική ναυτιλία, το ενδιαφέρον βρίσκεται στη δυνατότητα διαρκούς παρακολούθησης επιλεγμένων περιοχών προσέγγισης, αγκυροβολίων ή τμημάτων μιας θαλάσσιας διαδρομής. Ένα δίκτυο πλατφορμών θα μπορούσε να διευρύνει την εικόνα της κατάστασης, μαζί με παράκτιους σταθμούς, δορυφόρους, πλοία και αεροσκάφη. Η κάλυψή του εξαρτάται από τη θέση, τον εξοπλισμό και τις συνθήκες λειτουργίας, παρέχοντας 24 ώρες το 24 ωρο, συνεχώς και αδιαλείπτως επιχειρησιακή εικόνα υπό καιρικές συνθήκες έως και 12 μποφόρ.

Με την παραμονή σε συγκεκριμένη θέση επιδιώκουμε συνεχή παρατήρηση. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει τους χειριστές να κατανοούν τη συνήθη κίνηση και να διερευνούν αλλαγές σε αυτήν. Ο χειρισμός από την ξηρά επιτρέπει λειτουργία χωρίς μόνιμη παρουσία πληρώματος στην πλατφόρμα, ενώ η συντήρηση και η υποστήριξη εξακολουθούν να απαιτούν σχεδιασμό.

Ας δούμε ένα υποθετικό περιστατικό. Ένα εμπορικό πλοίο προσεγγίζει μια περιοχή, όπου η συμπεριφορά ενός μικρού σκάφους αρχίζει να προκαλεί ερωτήματα. Ο υπεράκτιος αισθητήρας του ΠΑΝΟΠΤΗ το εντοπίζει. Μια κάμερα βοηθά τον χειριστή να αξιολογήσει τι συμβαίνει. Ένα VTOL απονηώνεται από την πλατφόρμα και εξακριβώνει την ταυτότητα της απειλής. Η παρατήρηση διασταυρώνεται με άλλες πληροφορίες και διαβιβάζεται στο πλοίο και στο αρμόδιο κέντρο ασφάλειας, μαζί με εκτίμηση της αξιοπιστίας της.

Το όφελος θα ήταν ο πρόσθετος χρόνος αντίδρασης, η σαφέστερη εικόνα και κυρίως η λήψη απόφασης για την ασφάλεια του πληρώματος, του πλοίου και του φορτίου. Ο πλοίαρχος θα μπορούσε να εξετάσει νωρίτερα μέτρα προστασίας. Οι αρχές θα μπορούσαν να διερευνήσουν το περιστατικό με καλύτερη κατανόηση της κατάστασης. Η εταιρεία στην ξηρά θα μπορούσε να επανεκτιμήσει τη διέλευση με βάση μια πρόσφατη τοπική παρατήρηση.

Μια προειδοποίηση αποκτά αξία όταν κάποιος τη λαμβάνει, την κατανοεί και έχει τη δυνατότητα να ενεργήσει.

Ο αποδέκτης πρέπει να γνωρίζει τι παρατηρήθηκε, πού και πότε, πόσο βέβαιη είναι η εκτίμηση και με ποιον να επικοινωνήσει. Οι άνθρωποι στη γέφυρα χρειάζονται πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιήσουν αμέσως.

Γι’ αυτό έχει τόση σημασία η σύνδεση της παρατήρησης με την αντίδραση. Η επιτήρηση δεν μπορεί από μόνη της να αναχαιτίσει έναν πύραυλο, να εξουδετερώσει μια νάρκη ή να εγγυηθεί ασφαλή διέλευση. Οι ναυτικές δυνάμεις και οι ακτοφυλακές διατηρούν καθοριστικό ρόλο. Επιχειρήσεις όπως η ΑΣΠΙΔΕΣ αναδεικνύουν τη σημασία της οργανωμένης προστασίας της εμπορικής ναυτιλίας.

Μια πλατφόρμα όπως ο ΠΑΝΟΠΤΗΣ πρέπει να ενισχύει αυτό το ευρύτερο σύστημα. Οι πληροφορίες της πρέπει να φτάνουν στα υφιστάμενα κέντρα θαλάσσιας ασφάλειας και να εντάσσονται στις διαδικασίες που ήδη ακολουθούν τα πληρώματα. Η εξουσία του πλοιάρχου, η εκτίμηση κινδύνου για κάθε ταξίδι και οι καθιερωμένες πρακτικές του κλάδου παραμένουν θεμελιώδεις.

Για όσους σχεδιάζετε τις διαδρομές, η τοπική πληροφόρηση θα μπορούσε να βοηθήσει να ξεχωρίσετε ένα τοπικό περιστατικό από μια ευρύτερη επιδείνωση. Θα μπορούσε να στηρίξει αποφάσεις για τον χρόνο διέλευσης, την αναμονή ή την αλλαγή διαδρομής. Η υπεύθυνη απόφαση μπορεί και πάλι να είναι η αποφυγή της περιοχής. Η πληροφόρηση έχει αξία και όταν δείχνει ότι μια διέλευση δεν πρέπει να γίνει.

Για όσους από εσάς αξιολογείτε και αναλαμβάνετε ασφαλιστικούς κινδύνους, τίθεται ένα αντίστοιχο ερώτημα: ποια στοιχεία θα σας βοηθούσαν να εκτιμήσετε σαφέστερα την έκθεση στον κίνδυνο;

Πού θα πλεύσει το πλοίο και για πόσο χρόνο θα παραμείνει εκτεθειμένο; Ποια μέσα προστασίας είναι πράγματι διαθέσιμα; Πόσο αξιόπιστες είναι οι πληροφορίες στις οποίες στηρίζεται η εκτίμηση; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν όλο και εντονότερα τη ναυτασφαλιστική αγορά.

Η διαρκής επιτήρηση θα μπορούσε να δώσει πληρέστερη καταγραφή των συνθηκών γύρω από ένα πλοίο, εντός της περιοχής κάλυψης, καθώς και των προειδοποιήσεων και ενεργειών που συνδέονται με ένα περιστατικό. Η σωστή διατήρηση των αρχείων θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην κατανόηση των γεγονότων και στη βελτίωση των διαδικασιών.

Η προέλευση και ο χρόνος καταγραφής των στοιχείων πρέπει να τεκμηριώνονται. Τυχόν κενά κάλυψης πρέπει να είναι γνωστά και η πρόσβαση ελεγχόμενη. Ναυτιλιακές εταιρείες και ασφαλιστές θα πρέπει να διαμορφώσουν από κοινού αυτές τις απαιτήσεις.

Οποιαδήποτε επίδραση στους ασφαλιστικούς όρους θα πρέπει να στηρίζεται σε αξιόπιστα στοιχεία και στην κρίση του ασφαλιστή. Αφετηρία είναι να συμφωνήσουμε τι θα μετράμε: τον χρόνο αντίδρασης που προσφέρει μια αξιόπιστη προειδοποίηση, τη συχνότητα των ψευδών συναγερμών, τη διαθεσιμότητα του συστήματος και τη διαβίβαση της πληροφορίας στους αρμόδιους.

Εδώ δημιουργείται και μια ευκαιρία συνεργασίας. Ένα υπεράκτιο σημείο επιτήρησης θα μπορούσε να υποστηρίζει πολλά διερχόμενα πλοία και διαφορετικές δημόσιες αρχές. Αξίζει, επομένως, να το εξετάσουμε ως κοινή θαλάσσια υποδομή, με σαφείς κανόνες για τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και την πρόσβαση στις πληροφορίες.

Ένα τέτοιο σχήμα χρειάζεται προσεκτικό σχεδιασμό. Απαιτούνται ασφαλής χωροθέτηση, οι απαραίτητες εγκρίσεις και προστασία των επικοινωνιών και των δεδομένων. Οι ευθύνες σε περίπτωση βλάβης ή αβέβαιης προειδοποίησης πρέπει να είναι σαφείς. Εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες πρέπει να λαμβάνουν μόνο εξουσιοδοτημένοι αποδέκτες.

Θα ξεκινήσουμε με μια επίδειξη στην θαλάσσια περιοχή του Αγίου Γεωργίου στην αρχή του Μυρτώου Πελάγους, με στόχους συμφωνημένους από κοινού με το ΠΝ και σε αυτό το πλαίσιο, καλωσορίζουμε οποιαδήποτε σενάρια πιστεύετε ότι έχουν χρησιμότητα και εφαρμογή για τους οργανισμούς σας. Για παράδειγμα, ναυτιλιακές εταιρείες, πλοίαρχοι, αρμόδιες αρχές και ασφαλιστές μπορούν να εντοπίσουν μαζί ένα συγκεκριμένο κενό πληροφόρησης. Στη συνέχεια, να αξιολογήσουν αν η διαρκής υπεράκτια επιτήρηση το καλύπτει σε βαθμό που βελτιώνει μια πραγματική επιχειρησιακή απόφαση.

Μια ανεξάρτητη αξιολόγηση πρέπει να εξετάσει τι εντοπίστηκε και τι διέφυγε, πόσο γρήγορα έφτασαν οι χρήσιμες προειδοποιήσεις στους αποδέκτες τους και ποιες ενέργειες ακολούθησαν. Όσοι θα βασιστούν στην πληροφορία πρέπει να συμμετέχουν στον καθορισμό των κριτηρίων από την αρχή. Πρέπει επίσης να δοκιμαστεί πώς λειτουργεί η υπηρεσία όταν χάνεται μια σύνδεση επικοινωνίας.

Για την ΕΤΜΕ, ο ΠΑΝΟΠΤΗΣ προσφέρει μια πρακτική βάση για να συμβάλουμε σε αυτή τη συζήτηση. Το ευρύτερο ερώτημα αφορά όλους μας: τι χρειάζεται ώστε η διαρκής επίγνωση της κατάστασης στη θάλασσα να είναι αρκετά αξιόπιστη για να ενταχθεί στην καθημερινή λειτουργία της ναυτιλίας;

Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας χρειάζεται σταθερή συνεργασία μεταξύ εκείνων που διαχειρίζονται τα πλοία, εκείνων που τα προστατεύουν και εκείνων που αναλαμβάνουν τον οικονομικό κίνδυνο. Η μηχανική και η τεχνολογία μπορούν να στηρίξουν αυτή τη συνεργασία με καλύτερη πληροφόρηση και ισχυρότερη βάση για δράση.

Όταν ένας πλοίαρχος λαμβάνει μια αξιόπιστη προειδοποίηση αρκετά νωρίς ώστε να προστατεύσει τους ανθρώπους στο πλοίο του, η τεχνολογία έχει υπηρετήσει έναν σαφή σκοπό. Αυτό είναι το κριτήριο που σας καλώ να θέσουμε για τον ΠΑΝΟΠΤΗ και για την ευρύτερη υποδομή θαλάσσιας ασφάλειας που μπορούμε να δημιουργήσουμε μαζί. Σκοπός μας δεν είναι μόνο η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αλλά και ο μετριασμός του κόστους μεταφοράς αγαθών, όπου τα πρόσφατα γεωπολιτικά γεγονότα έχουν καταδείξει σε τί μεγάλο βαθμό έχουν επηρεαστεί οι δυτικές Δημοκρατίες και η Κοινωνική συνοχή τους από την έλλειψη ασφάλειας στη θάλασσα.

Σας Ευχαριστώ.

Σχετικά με την ΕΤΜΕ

Η ΕΤΜΕ είναι μια ελληνική, καινοτόμος και δυναμικά αναπτυσσόμενη εταιρεία μηχανικών με μεγάλη εμπειρία στον τομέα των τεχνολογιών θαλάσσιας επιτήρησης και επικοινωνιών, καθώς και εξειδίκευση σε υδραυλικά, περιβαλλοντικά και λιμενικά έργα. Με εμπειρία σχεδόν μισού αιώνα, συνδυάζει την τεχνογνωσία με την καινοτομία, προσφέροντας λύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας σε Ελλάδα και εξωτερικό στηριζόμενη σε τεχνολογίες που προέρχονται από δικά της πνευματικά δικαιώματα. Περισσότερες πληροφορίες: https://etme.gr/

 

Προηγούμενο Άρθρο

Ο Γ.Προκοπίου εξαγοράζει το ιστορικό ξενοδοχείο Park Gstaad έναντι CHF400 εκατομμυρίων

Επόμενο Άρθρο

Ελλάδα – Κύπρος: Συνεργασία για την ψηφιοποίηση της ναυτιλίας