Σε ισχύ τίθεται από τις 29 Νοεμβρίου 2027 η HNS Convention, η Διεθνής Σύμβαση για την Ευθύνη και Αποζημίωση από τη Θαλάσσια Μεταφορά Επικίνδυνων και Επιβλαβών Ουσιών.
Η νέα σύμβαση που έχει διαμορφωθεί στο πλαίσιο του ΙΜΟ έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό της ναυτικής ευθύνης, μέσα από ένα ενιαίο διεθνές σύστημα αποζημίωσης.
Το νέο πλαίσιο διαμορφώνει ένα διπλό σύστημα αποζημίωσης: αρχικά ενεργοποιείται η ευθύνη και η υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη του πλοιοκτήτη και, εφόσον αυτή δεν επαρκεί, ακολουθεί η πρόσθετη προστασία του HNS Fund (International Hazardous and Noxious Substances Fund) του Διεθνούς Ταμείου Επικίνδυνων και Επιβλαβών Ουσιών. Έτσι, η σύμβαση εισάγει ένα ολοκληρωμένο, διεθνές πλαίσιο για ζημιές από επικίνδυνα φορτία.
Η BIMCO καλεί τη ναυτιλιακή αγορά να προετοιμαστεί εγκαίρως έως την έναρξη ισχύος της σύμβασης, καθώς το νέο καθεστώς αναμένεται να φέρει αλλαγές στην ασφαλιστική κάλυψη, στην πιστοποίηση των πλοίων και στις συμβατικές σχέσεις.
Σημειώνεται ότι η εφαρμογή της σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή για πλοιοκτήτες, ασφαλιστές, φορτωτές, παραλήπτες φορτίων και λιμενικές εγκαταστάσεις.
Μέχρι σήμερα ένα σοβαρό περιστατικό που αφορά χημικά, υγροποιημένα αέρια ή άλλες επικίνδυνες ουσίες δεν αντιμετωπιζόταν μέσα από ένα ενιαίο, διεθνές σύστημα αποζημίωσης.
Ανάλογα με το είδος του φορτίου, τη φύση της ζημιάς και το κράτος στο οποίο σημειώνεται το ατύχημα, μπορεί να ίσχυαν διαφορετικές διεθνείς συμβάσεις, εθνικές νομοθεσίες και γενικοί κανόνες περιορισμού της ευθύνης.
Αυτό το κατακερματισμένο καθεστώς είναι ακριβώς το κενό που επιχειρεί να καλύψει η HNS Convention.
Για παράδειγμα, για τη ρύπανση από επίμονο πετρέλαιο που μεταφέρεται ως φορτίο σε δεξαμενόπλοια υπάρχει ήδη εδώ και δεκαετίες το ειδικό διεθνές καθεστώς μέσω της Civil Liability for Oil Pollution Damage, δηλαδή της Διεθνούς Σύμβασης για την Αστική Ευθύνη από Ζημίες Ρύπανσης με Πετρέλαιο, αλλά και των Διεθνών Ταμείων Αποζημίωσης για Ζημίες από Ρύπανση Πετρελαίου IOPC Funds που ελέγχονται από τον ΙΜΟ.
Αντίστοιχα, η ρύπανση από τα καύσιμα του ίδιου του πλοίου καλύπτεται από την Bunkers Convention (Διεθνής Σύμβαση για την Αστική Ευθύνη από Ζημίες Ρύπανσης από Καύσιμα Πλοίων).
Το HNS Fund
Στον πυρήνα της HNS βρίσκεται ένα σύστημα αποζημίωσης δύο επιπέδων. Το πρώτο επίπεδο αφορά τον καταχωρημένο πλοιοκτήτη, ο οποίος υπέχει αυστηρή ευθύνη και οφείλει να διαθέτει υποχρεωτική ασφάλιση ή άλλη χρηματοοικονομική εγγύηση.
Με άλλα λόγια, σε περίπτωση σοβαρού ατυχήματος ο ζημιωθείς δεν θα χρειάζεται πρώτα να αποδείξει αμέλεια του πλοιοκτήτη προκειμένου να ενεργοποιηθεί το βασικό καθεστώς ευθύνης, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η σύμβαση.
Το δεύτερο επίπεδο ενεργοποιείται όταν η αποζημίωση από την πλευρά του πλοιοκτήτη δεν επαρκεί ή δεν είναι διαθέσιμη για συγκεκριμένους λόγους. Τότε παρεμβαίνει το HNS Fund, το διεθνές ταμείο που δημιουργείται για να παρέχει πρόσθετη οικονομική κάλυψη.
Η συνολική αποζημίωση που μπορεί να καταβληθεί στο πλαίσιο της σύμβασης φθάνει έως τα 250 εκατ. SDR (διεθνής λογιστική μονάδα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που υπολογίζεται με βάση τα διεθνή νομίσματα) ανά περιστατικό.
Οι πλοιοκτήτες
Η HNS δεν περιορίζεται στην πετρελαϊκή ρύπανση, αλλά καλύπτει ευρύτερες ζημιές από επικίνδυνα φορτία, όπως πυρκαγιές, εκρήξεις, τοξικές διαρροές, τραυματισμούς και περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Από το 2027 οι ζημιές αυτές θα εντάσσονται σε ενιαίο πλαίσιο αποζημίωσης. Πλοιοκτήτες και διαχειριστές θα πρέπει να εξετάσουν εγκαίρως την ασφαλιστική κάλυψη των πλοίων τους, την απαιτούμενη πιστοποίηση, την ακρίβεια των στοιχείων για τα φορτία και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το νέο καθεστώς στα ναυλοσύμφωνα και στις υπόλοιπες εμπορικές συμβάσεις.
naftemporiki.gr
