Νέο πλαίσιο αποζημίωσης των ακτοπλοϊκών εταιρειών για τις υποχρεωτικές κοινωνικές εκπτώσεις ενεργοποιεί η δημοσιοποίηση της κοινής υπουργικής απόφασης, ανοίγοντας τον δρόμο για την κατανομή 60 εκατ. ευρώ και καθορίζοντας δικαιούχους, προϋποθέσεις και τρόπο υπολογισμού της κρατικής αποζημίωσης με σαφείς κανόνες.
Μέχρι σήμερα, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει σε άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, το κόστος των υποχρεωτικών εκπτώσεων στην ακτοπλοΐα δεν αποζημιωνόταν από το Δημόσιο, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει εξ ολοκλήρου τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις.
Η νέα ρύθμιση έρχεται, συνεπώς, να προσφέρει σημαντική οικονομική ανάσα στον κλάδο, σε μια περίοδο κατά την οποία το λειτουργικό κόστος έχει αυξηθεί αισθητά λόγω της ανόδου των ναυτιλιακών καυσίμων.
Σημειώνεται ότι με το νέο σύστημα ο επιβάτης συνεχίζει να λαμβάνει την κοινωνική έκπτωση κατά την αγορά του εισιτηρίου, ενώ το Δημόσιο αποζημιώνει στη συνέχεια την ακτοπλοϊκή εταιρεία για το πραγματικό κόστος της υποχρεωτικής μείωσης.
Η απόφαση ενεργοποιεί τον μηχανισμό αντιστάθμισης του κόστους που επωμίζονται οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις από την εφαρμογή των υποχρεωτικών εκπτώσεων, προβλέποντας ετήσια πίστωση 60 εκατ. ευρώ από τον τακτικό προϋπολογισμό του υπουργείου Ναυτιλίας.
Ποιες ομάδες αφορούν
Οι υποχρεωτικές κοινωνικές εκπτώσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, απόρους, παιδιά έως 5 ετών, άτομα με αναπηρία σε ποσοστό 80% και άνω και, όπου προβλέπεται, τους συνοδούς τους, αναπήρους και θύματα πολέμου, πολύτεκνους, καθώς και φοιτητές και σπουδαστές ΑΕΙ, ΑΕΝ και ΚΕΣΕΝ. Οι μειώσεις στους ναύλους κυμαίνονται, ανάλογα με την κατηγορία, από 50% έως και 100%. Δικαίωμα υποβολής αιτήματος αποζημίωσης έχουν οι εταιρείες που εκτελούν θαλάσσιες ενδομεταφορές και εφαρμόζουν τις υποχρεωτικές εκπτώσεις.
Για όσες χρησιμοποιούν υποχρεωτικά το Ηλεκτρονικό Σύστημα Κράτησης Θέσεων και Έκδοσης Εισιτηρίων, η πλήρης συμμόρφωση αποτελεί προϋπόθεση για την αποζημίωση.
Οι εταιρείες που εξαιρούνται από το σύστημα, καθώς και όσες δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένες τοπικές συνδέσεις πρέπει να υποβάλλουν τα απαιτούμενα στοιχεία στις αρμόδιες λιμενικές αρχές.
Σε δύο περιόδους
Η καταβολή θα γίνεται σε δύο φάσεις κάθε χρόνο. Η Α’ Φάση θα καλύπτει το διάστημα από την 1η Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους έως τις 31 Μαΐου και η Β’ Φάση από την 1η Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου. Ειδικά για το 2026, η Α’ Φάση αφορά το διάστημα από την 1η Μαρτίου έως τις 31 Μαΐου.
Από τα συνολικά 60 εκατ. ευρώ, το 40% θα κατευθύνεται στην Α’ Φάση και το 60% στη Β’. Ειδικά για το 2026 προβλέπεται κατανομή 30% και 70% αντίστοιχα, δηλαδή 18 εκατ. ευρώ στην πρώτη φάση και 42 εκατ. ευρώ στη δεύτερη.
Επειδή το 2026 είναι το πρώτο έτος εφαρμογής, η αποζημίωση της Α’ Φάσης θα δοθεί ως ποσό «έναντι» της τελικής αποζημίωσης. Η προκαταβολή θα υπολογιστεί με ειδικό αλγόριθμο που λαμβάνει υπόψη κατά 20% την επιβατική κίνηση και κατά 80% το μεταφορικό έργο, δηλαδή τον αριθμό των δρομολογίων σε συνδυασμό με την απόσταση που διανύεται. Όσο μεγαλύτερο είναι το μεταφορικό έργο και η επιβατική κίνηση μιας εταιρείας, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το μερίδιό της από το διαθέσιμο ποσό.
Στη Β’ Φάση του 2026 θα πραγματοποιηθεί η οριστική εκκαθάριση για ολόκληρο το έτος, με βάση τα πραγματικά στοιχεία των εκπτωτικών εισιτηρίων. Η προκαταβολή θα συμψηφιστεί με το τελικό ποσό και, εφόσον υπάρχει διαφορά, θα καταβληθεί το υπόλοιπο. Αν έχει δοθεί μεγαλύτερο ποσό από το δικαιούμενο, αυτό θα επιστρέφεται εντόκως.
Εάν το συνολικό ύψος των αποζημιώσεων υπερβεί τη διαθέσιμη πίστωση, το ποσό θα κατανέμεται αναλογικά μεταξύ των δικαιούχων. Οι εταιρείες οφείλουν επίσης να υποβάλλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά εντός 15 ημερολογιακών ημερών από την ολοκλήρωση κάθε φάσης.
