Έκκληση προς όλες τις ναυτιλιακές εταιρείες να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή και να αποφεύγουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ απηύθυνε ο γενικός γραμματέας του IMO, Arsenio Dominguez.
Ο κίνδυνος για πλοία και πληρώματα παραμένει οξύς, όπως τόνισε ο κ. Dominguez κατά την έκτακτη συνεδρίαση του ΙΜΟ, ενώ την ίδια ώρα η Ελλάδα έθεσε εκ νέου το ζήτημα της προστασίας των ανθρώπινων ζωών, καλώντας να συμφωνηθεί ότι οι αθώοι ναυτικοί, ανεξαρτήτως εθνικότητας, πρέπει να προστατεύονται, να υποστηρίζονται και σε καμία περίπτωση να μην εργαλειοποιούνται.
Η 36η Έκτακτη Σύνοδος του Συμβουλίου του IMO (18-19 Μαρτίου 2026), που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Λονδίνο, συγκλήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η ναυσιπλοΐα στην Αραβική Θάλασσα, στη Θάλασσα του Ομάν και στον Περσικό Κόλπο δοκιμάζεται από αλλεπάλληλα περιστατικά κατά εμπορικών πλοίων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η επίσημη τοποθέτηση της αντιπροσωπείας των ΗΠΑ, καθώς επανέφερε -και σε επίπεδο ΙΜΟ- την πρόταση για δημιουργία ενός «ασφαλούς ναυτιλιακού διαδρόμου» στα Στενά του Ορμούζ, ζητώντας τη συνδρομή των κρατών-μελών, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη της αγοράς και να επανέλθει η κανονικότητα στις διελεύσεις.
Χιλιάδες εγκλωβισμένοι
Στην αρχική του τοποθέτηση ο κ. Dominguez δεν έκρυψε τη δραματική διάσταση της κρίσης: εξέφρασε «μεγάλη ανησυχία και βαθιά λύπη» για τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην περιοχή του Ορμούζ, από τις οποίες -όπως ανέφερε- τουλάχιστον επτά ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους και αρκετοί έχουν τραυματιστεί, ενώ οι σκέψεις του βρίσκονται στις οικογένειες των θυμάτων και στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα που πενθεί.
Παράλληλα, επισήμανε ότι τουλάχιστον 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι εντός του Περσικού Κόλπου, πάνω σε πλοία που βρίσκονται υπό αυξημένο κίνδυνο και «σημαντική ψυχική πίεση», χαρακτηρίζοντας το σκηνικό εξαιρετικά βαρύ για όσους «απλώς κάνουν τη δουλειά τους».
Στον πυρήνα της παρέμβασής του, ο Dominguez επανέφερε το σταθερό μήνυμα του IMO, ότι οποιαδήποτε επίθεση σε αθώους ναυτικούς ή προς τη ναυτιλία είναι «απολύτως απαράδεκτη» και οι ναυτικοί «δεν πρέπει να γίνουν θύματα» γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Κάλεσε όλες τις πλευρές να εργαστούν προς την αποκλιμάκωση και να επιτρέψουν στα πληρώματα να φύγουν από την περιοχή με ασφάλεια, ενώ προς τις ναυτιλιακές εταιρείες εξέπεμψε σήμα για μέγιστη επιφυλακή, διαρκείς αξιολογήσεις κινδύνου και αποφυγή διέλευσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο IMO ενεργοποίησε ειδική ιστοσελίδα συγκέντρωσης επιβεβαιωμένων πληροφοριών, επιχειρώντας να περιορίσει τον θόρυβο και τη διασπορά fake news που μπορούν να επηρεάσουν αποφάσεις πλοιοκτητών, ναυλωτών και ασφαλιστών.
Ηθικό καθήκον
Αντίστοιχη ήταν και η ελληνική παρέμβαση, σύμφωνα με την οποία τα τελευταία χρόνια -και ιδιαίτερα στον Κόλπο- η ναυτιλία και οι ναυτικοί αντιμετώπισαν μια σειρά από μεγάλες προκλήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπογραμμίστηκε ότι τόσο εντός όσο και εκτός του Οργανισμού, η Αθήνα έθεσε το ζήτημα: «Μπορούμε να συμφωνήσουμε σε ένα πράγμα, ότι η ναυτιλία, και το πιο σημαντικό, οι αθώοι ναυτικοί ανεξαρτήτως
εθνικότητας, πρέπει να προστατεύονται, να υποστηρίζονται και σε καμία περίπτωση να μην εργαλειοποιούνται σε καμία πολιτική, γεωπολιτική, στρατιωτική ή οποιαδήποτε άλλη παράμετρο».
Όπως πρόσθεσε η ελληνική αντιπροσωπεία, «είναι ένα σημαντικό πολιτικό ζήτημα, μια υποχρέωση σεβασμού του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας. Και πάνω απ’ όλα, είναι ένα προφανές ηθικό καθήκον που μας ενώνει όλους και διέπει όλες τις αποφάσεις μας».
Μύδροι ΗΠΑ κατά Ιράν
Από την πλευρά των ΗΠΑ, η τοποθέτηση στον IMO κινήθηκε σε πιο «επιθετική» γραμμή, με την Ουάσιγκτον να υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έχει, διαχρονικά, απειλήσει τη διεθνή σταθερότητα και έχει θέσει σε κίνδυνο τη διεθνή ναυσιπλοΐα, η οποία αποτελεί θεμέλιο του παγκόσμιου εμπορίου.
Κατά την αμερικανική επιχειρηματολογία, οι πρόσφατες κινήσεις του Ιράν, που υπονομεύουν τις διελεύσεις στο Ορμούζ -με στοχεύσεις εμπορικών πλοίων-, συνιστούν «απαράδεκτη και εγκληματική συμπεριφορά» και η διεθνής κοινότητα οφείλει να απαντήσει «με μία φωνή».
Στο πρακτικό πεδίο, η πρόταση για «ασφαλή ναυτιλιακό διάδρομο» παρουσιάζεται ως ο μηχανισμός που μπορεί να επαναφέρει τη λειτουργικότητα των διελεύσεων, παράλληλα με πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την ασφαλιστική κάλυψη, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στην αγορά.
Ενστάσεις Τεχεράνης
Από την πλευρά της, η ιρανική αντιπροσωπεία έθεσε διαδικαστικές ενστάσεις για τη βάση σύγκλησης της έκτακτης συνεδρίασης, επικαλούμενη απαιτήσεις προειδοποίησης ενός μηνός και έγκαιρης κυκλοφορίας εγγράφων, υποστηρίζοντας ότι οι κανόνες δεν είναι «τυπικότητες» αλλά εγγυήσεις διαφάνειας και ισότιμης συμμετοχής.
Τι λέει η Ρωσία
Στο ίδιο μήκος κύματος και η Ρωσία, με τον εκπρόσωπο της Μόσχας να τονίζει ότι «εάν το καθήκον της συνόδου είναι η περαιτέρω πολιτικοποίηση του ΙΜΟ και η επιβολή σε αυτόν λειτουργιών που είναι εκτός της εντολής του, διατηρούμε το δικαίωμα να θεωρήσουμε αυτήν τη σύνοδο άκυρη».
Η κυπριακή στάση
Η κυπριακή αντιπροσωπεία απάντησε ότι σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης υπάρχει διαδικαστική ευελιξία, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν – μια τοποθέτηση που συνοψίζει τη στάση πολλών κρατών-μελών, δηλαδή πως, όταν
τίθεται ζήτημα ασφάλειας ζωής στη θάλασσα, οι θεσμοί πρέπει να κινούνται γρήγορα.
naftemporiki.gr
