Από τα 164,5 δισ. δολάρια το 2023 στα 278,3 δισ. δολάρια έως το 2032 αναμένεται να αυξηθεί, σε όρους εσόδων, η παγκόσμια αγορά λιμενικών υποδομών.
Μόνο η μετατροπή των λιμένων σε ένα νέο μοντέλο λειτουργίας θα μπορούσε να δημιουργήσει επιχειρηματικές ευκαιρίες άνω των 54 δισ. δολαρίων έως το 2030, μέσω πρόσθετων εσόδων και εξοικονομήσεων κόστους.
Σε ανάλυσή του, το World Economic Forum τοποθετεί τους λιμένες στο επίκεντρο της λεγόμενης «μπλε οικονομίας», υποστηρίζοντας ότι μπορούν να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένους κόμβους ενέργειας, εφοδιαστικής αλυσίδας, βιομηχανίας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Ενεργειακοί κόμβοι
Η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Σύμφωνα με το World Economic Forum, για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050 θα απαιτηθούν επενδύσεις της τάξης του 1-1,4 τρισ. δολαρίων, με περίπου 87% των κεφαλαίων να αφορά χερσαίες υποδομές και μόλις 13% τα ίδια τα πλοία.
Αυτό μεταφέρει μεγάλο μέρος του βάρους στους λιμένες, οι οποίοι θα πρέπει να επενδύσουν σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης και ανεφοδιασμού νέων καυσίμων, σε ενεργειακές υποδομές, σε νέα terminals και σε υποστήριξη «πράσινων διαδρόμων».
Η πράσινη μεθανόλη, η αμμωνία και τα συνθετικά καύσιμα απαιτούν διαφορετικές εγκαταστάσεις και πρωτόκολλα ασφαλείας, γεγονός που σημαίνει ότι τα λιμάνια θα πρέπει να λειτουργήσουν ως κρίσιμος συνδετικός κρίκος μεταξύ ενεργειακών παραγωγών και ναυτιλιακών εταιρειών.
Παράλληλα, οι αναλυτές εστιάζουν και στη δυναμικότητα των ναυπηγείων. Το 2025 η παγκόσμια δυνατότητα retrofit υπολογιζόταν σε περίπου 465 πλοία ετησίως, ενώ στην κορύφωση της ζήτησης ενδέχεται να απαιτούνται πάνω από 1.000 μετασκευές τον χρόνο.
Η έλλειψη επαρκούς παραγωγικής δυναμικότητας μπορεί να εξελιχθεί σε σημαντικό σημείο συμφόρησης για την ενεργειακή μετάβαση, ιδιαίτερα καθώς μεγάλο μέρος του υφιστάμενου στόλου θα χρειαστεί τεχνικές αναβαθμίσεις, ώστε να παραμείνει ανταγωνιστικό και συμβατό με τους νέους κανονισμούς.
Κλιματική ανθεκτικότητα
Οι λιμένες, όμως, δεν καλούνται μόνο να στηρίξουν τη μετάβαση της ναυτιλίας. Πρέπει ταυτόχρονα να προστατεύσουν τις ίδιες τις υποδομές τους από την κλιματική αλλαγή.
Στην Ευρώπη, το ποσοστό των λιμένων που αντιμετωπίζει λειτουργικές επιπτώσεις σχετιζόμενες με το κλίμα αυξήθηκε από 41% το 2018 σε 69% το 2025.
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν το κόστος προστασίας και συντήρησης κρίσιμων υποδομών.
Το World Economic Forum υποστηρίζει ότι η απάντηση δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά σε «σκληρές» κατασκευές, αλλά και σε λύσεις βασισμένες στη φύση (nature-based solutions), καλύτερη διαχείριση νερού και αποβλήτων και ενσωμάτωση του φυσικού περιβάλλοντος στον λιμενικό σχεδιασμό.
Με δεδομένη τη μεγάλη διάρκεια ζωής των λιμενικών και ενεργειακών υποδομών, οι επενδυτικές αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα των λιμενικών κόμβων για τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η μετάβαση στα νέα ναυτιλιακά καύσιμα δημιουργεί μια ιδιαίτερη ευκαιρία, ώστε ο σημερινός επενδυτικός κύκλος να αξιοποιηθεί τόσο για την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών όσο και για την ανάπτυξη νέων projects.
Τονίζεται, ωστόσο, ότι η φύση και οι άνθρωποι θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κρίσιμα στοιχεία της λιμενικής υποδομής και της ανθεκτικότητας του οικοσυστήματος, ενώ οι στρατηγικές για μηδενικές εκπομπές θα πρέπει να συνδέονται στενότερα με εκείνες για την προστασία και αποκατάσταση της φύσης.
Ευκαιρία για την Ασία
Η μείωση των εκπομπών άνθρακα και η αντιμετώπιση της απώλειας βιοποικιλότητας αποτελούν, σύμφωνα με την ανάλυση του World Economic Forum, αλληλένδετες προκλήσεις, που πρέπει να ενσωματώνονται τόσο στις μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις όσο και στην καθημερινή λειτουργία των λιμανιών.
Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η ευκαιρία για την Ασία, όπου η ταχύτητα ανάπτυξης των λιμανιών και των βιομηχανικών υποδομών σημαίνει ότι οι επιλογές της σημερινής περιόδου θα επηρεάσουν το ναυτιλιακό τοπίο για δεκαετίες.
Εάν οι νέες επενδύσεις ενσωματώσουν εξαρχής την προστασία της φύσης, τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και την κλιματική ανθεκτικότητα, οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα μεγάλα ασιατικά hubs μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικές «πύλες της μπλε οικονομίας».
του Γιώργου Φωκιανού από naftemporiki.gr
