Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ) υιοθέτησε ομόφωνα την πρόταση του Προέδρου της ΕΕΝ κ. Πάνου Ξενοκώστα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ναυπηγική Βιομηχανία ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά το β΄ εξάμηνο του 2027.
Με τίτλο «Η Ελλάδα ως Νότιος Πυλώνας της Ευρωπαϊκής Άμυνας – Πρόταση της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ναυπηγικής Βιομηχανίας ενόψει Ελληνικής Προεδρίας ΕΕ β΄ εξάμηνο 2027», η ΕΕΝ υπέβαλε τις προτάσεις της στο πλαίσιο συνάντησης με την ειδική αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που έλαβε χώρα στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΛΑΕΔ), υπό τον συντονισμό της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ).
Η πρόταση της ΕΕΝ περιλαμβάνει τους εξής 7 άξονες:
ΑΞΟΝΑΣ 1: ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ – ΜΟΝΟ ΜΕ 15ΕΤΕΣ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Καμία χώρα δεν κράτησε ναυπηγεία με ετήσιες αποφάσεις. Τουρκία, Κορέα, Ιταλία, Γαλλία λειτουργούν με ορίζοντα 15-20 ετών. Ζητούμε θεσμοθέτηση 15ετούς Εθνικού Προγράμματος Ναυπηγήσεων ως βέλτιστη πρακτική ΕΕ, με Εθνικό Συντονιστή (έναν Υπουργό) κατά το μοντέλο U.S. Maritime Administrator. Σήμερα, αρμοδιότητες για τη ναυπηγική έχουν οκτώ υπουργεία.
ΑΞΟΝΑΣ 2: ΤΟ 70% ΩΣ ΕΓΓΥΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜμΕ – 12.000 ΘΕΣΕΙΣ
Ζητούμε ρητή πρόβλεψη στον νέο Κανονισμό που αντικαθιστά την Οδηγία 2009/81/ΕΚ:
«Για λόγους εθνικής ασφάλειας, τα κράτη-μέλη δύνανται να ορίζουν ελάχιστη εγχώρια προστιθέμενη αξία. Για τις ναυπηγήσεις, η Ελλάδα ορίζει 70%.»
12.000 θέσεις εργασίας σε όλη την επικράτεια.
200+ ΜμΕ χαρτογραφημένες από ΕΕΝ.
Πιστοποίηση από Ειδική Επιτροπή ΥΠΕΘΑ, με δίκαιο σύστημα που μετρά και το εμπορικό έργο, ώστε να μη δημιουργηθούν ποτέ ξανά κρατικοδίαιτα ναυπηγεία.
ΑΞΟΝΑΣ 3: ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ – ΑΥΣΤΗΡΑ KPIs ΚΑΙ PRIME ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ
Για να λειτουργήσει αυτό, η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί.
Ζητούμε από την Ευρώπη στα χρηματοδοτικά εργαλεία EDF και SAFE να θεσπιστούν αυστηρά KPIs βιομηχανικής επιστροφής, παραγωγής και δημιουργίας υποδομής. Δεν αρκεί ο ρόλος του υπεργολάβου. Τα προγράμματα πρέπει να σχεδιαστούν ώστε και τα ελληνικά ναυπηγεία να μπορούν να αναλάβουν ρόλο prime contractor. Αυτό σημαίνει χρηματοδότηση όχι μόνο της αγοράς του πλοίου, η οποία μπορεί να καταλήξει ακόμα και σε παραγωγή σε τρίτες χώρες, αλλά και της υποδομής του dry-dock, του Syncrolift, του εξοπλισμού, πλήρη ενεργοποίηση του δανεισμού από την ΕΤΕπ για τη ναυπήγηση, και κριτήρια που επιβραβεύουν την πραγματική παραγωγή στην Ευρώπη.
ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΕΝ: Στις ευρωπαϊκές ναυπηγήσεις, τα ελληνικά ναυπηγεία να συμμετέχουν ισάξια με τα γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά, αναλαμβάνοντας μερίδα των ναυπηγήσεων με συμμετοχή από το αρχικό σχέδιο μέχρι τα sea trials, όχι ως υπεργολάβοι λαμαρίνας, αλλά ως prime ολοκληρωμένων μονάδων (σχεδίαση, κατασκευή, υποστήριξη).
Στηρίζουμε: συντελεστή ενίσχυσης για εγχώριους προμηθευτές και ΜμΕ, ποσοστό απόκλισης από ανταγωνισμό αντιστρόφως ανάλογο προς το ΑΕΠ, διαλειτουργικότητα ως αυτόνομο λόγο διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση.
ΑΞΟΝΑΣ 4: ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΟΣ – ΠΥΡΑΥΛΙΚΑ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΧΗΣ & ΠΛΩΤΑ ΚΟΣΜΟΔΡΟΜΙΑ
Το 70% δεν βγαίνει από λαμαρίνες. Βγαίνει από τον κύκλο ζωής.
α) Πυραυλικά & Συστήματα Μάχης Πλοίων: Συμπαραγωγή και MRO πυραύλων, αντιπλοϊκών, αντιαεροπορικών, CMS, ραντάρ 3D, EW, και μηχανών/πρόωσης στην Ελλάδα.
β) Πλωτά Κοσμοδρόμια (Sea-Launch Platforms): Μοναδική ικανότητα ελληνικών ναυπηγείων στην Ευρώπη. Dual use για IRIS², responsive launch στρατιωτικών δορυφόρων και LNG FPUs. Ζητούμε αναγνώριση ως κρίσιμη υποδομή dual-use υπό SAFE/EDIP.
ΑΞΟΝΑΣ 5: Η ΕΛΛΑΔΑ ΩΣ Ο ΝΟΤΙΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ
Ισότιμη Καθιέρωση στην Ευρώπη: Ζητούμε επίσημη αναγνώριση της Ελλάδας ως του Νότιου Πυλώνα της ναυπηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Εθνικός στόχος είναι η καθιέρωση της χώρας ως κορυφαίας και ισότιμης δύναμης με Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία, διεκδικώντας σταθερό μερίδιο των ευρωπαϊκών αμυντικών ναυπηγήσεων μέσω ολοκληρωμένων μονάδων (σχεδίαση, κατασκευή, υποστήριξη) – από το αρχικό σχέδιο μέχρι τα sea trials.
Ειδικό Ταμείο Ανάκαμψης 2027-2035: Ζητούμε δημιουργία αυτόνομου, εξειδικευμένου ευρωπαϊκού ταμείου για το Ναυπηγείο του Μέλλοντος 2027-2035, με στόχο το άμεσο κλείσιμο του επενδυτικού χάσματος των προηγούμενων δεκαετιών. Χρηματοδότηση υποδομών, ψηφιοποίησης, πράσινης μετάβασης και δεξιοτήτων. Το σημερινό SAFE αποτυγχάνει – το 60-70% πάει στο Space, ενώ τα 15-17 δισ. € αδιάθετα πάνε εκτός ναυπηγικής. Ζητούμε δεσμευμένο 25% του SAFE για ναυπήγηση/MRO/dual-use λιμένες και ειδικό καθεστώς για χώρες που φυλάσσουν τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, αντίστοιχο με αυτό της Ουκρανίας (ReArm/SAFE).
ΑΞΟΝΑΣ 6: ΔΙΑΤΛΑΝΤΙΚΟ ΝΑΥΠΗΓΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΜΕΡΙΔΙΟ (ΔΥΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΑΣΙΑΣ)
Κοινές Γραμμές Παραγωγής με ΗΠΑ: Υπογραφή διακρατικής συμφωνίας ναυπηγικής συνεργασίας (Transatlantic Shipbuilding Pact) με ΗΠΑ για κοινές γραμμές παραγωγής σε μεγάλα αμυντικά, εμπορικά και ενεργειακά projects.
Μοντέλο: η συμφωνία ONEX – Hanwha Ocean, στη διάθεση όλου του οικοσυστήματος ΕΕΝ. Αυτό είναι το Project TRIDENT.
Ανάκτηση του 33% της Παγκόσμιας Ναυπήγησης: Μέσα από τη γεωστρατηγική σύμπραξη Ελλάδας-Ευρώπης-ΗΠΑ, τίθεται ως κεντρικός στόχος η ανάκτηση του 33% του παγκόσμιου μεριδίου ναυπήγησης, σπάζοντας το σημερινό ασιατικό μονοπώλιο και θωρακίζοντας τις δυτικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Ένα πλοίο χτισμένο στην Ελλάδα είναι ευρωπαϊκό προϊόν και μπορεί να εξαχθεί με ευρωπαϊκούς πόρους.
ΑΞΟΝΑΣ 7: ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ & ΔΙΚΑΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
α) Ρήτρα Διαφυγής: Από 0,5% + 1,5% dual-use (500 εκατ. € έως 2030) σε 1,5% + 2,5%, λόγω του στόχου του ΝΑΤΟ για δαπάνες 5% του ΑΕΠ. Οι ναυπηγικές υποδομές να προσμετρώνται ρητά ως dual-use.
β) ΕΤΕπ: Πλήρης ενεργοποίηση της ιστορικής απόφασης για χρηματοδότηση της άμυνας, χωρίς επιβάρυνση φορολογουμένου. Δεσμευτικό business plan με εξαγωγές.
γ) Ανταγωνισμός: Μέτρα αντιστάθμισης της πρακτικής Γαλλίας/Γερμανίας (100% εγχώρια, ακόμη και υποσυστήματα) που ακυρώνει Common Procurements. Επιβολή ποσοστού προμήθειας άλλων ολοκληρωμένων πλατφορμών ή συστημάτων από άλλες χώρες. Αντισταθμιστικά Ωφελήματα (ΑΩ) νέου τύπου για προμήθειες εκτός ΕΕ. Ισότιμοι κανόνες για Ουκρανία.
Η ΕΕΝ δεν ζητά χάρη. Έχει έτοιμο, κοστολογημένο πλάνο. Η Ελλάδα είναι ο Νότιος Ναυπηγικός Πυλώνας της Ευρώπης, ισότιμος με Γαλλία-Ιταλία-Ισπανία, από το σχέδιο μέχρι τα sea trials.
