Υπάρχουν περίοδοι όπου η θάλασσα μοιάζει έξω από την ιστορία. Και υπάρχουν περίοδοι όπου η ιστορία επιστρέφει στη θάλασσα με το καλοκαίρι που έρχεται να φαίνεται ότι κινείται προς τη δεύτερη κατηγορία.
Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει ένας από τους σημαντικότερους θαλάσσιους τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο. Ταυτόχρονα όμως εξελίσσεται σε έναν χώρο αυξημένης στρατηγικής σημασίας, όπου ενεργειακές δραστηριότητες, στρατιωτική παρουσία και διεθνείς εντάσεις συνυπάρχουν με τον θαλάσσιο τουρισμό με το yachting να αναγκάζεται να λειτουργήσει μέσα σε αυτή την πραγματικότητα.
Σε τέτοιες συνθήκες το yachting δεν μεταβάλλεται πρώτα στους χάρτες του αλλά στη νοοτροπία με την οποία τους διαβάζει. Οι δραστηριότητες συνεχίζονται, όμως η λειτουργία τους προσαρμόζεται σε ένα περιβάλλον μικρότερης προβλεψιμότητας.
Οι αλλαγές, αν η σημερινή κατάσταση παραταθεί, δεν θα εμφανιστούν απότομα. Θα προκύψουν ως φυσική συνέχεια του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η αγορά όταν μειώνεται η προβλεψιμότητα.
Για πολλά χρόνια η Ανατολική Μεσόγειος λειτουργούσε ως ένας σχετικά προβλέψιμος άξονας θαλάσσιου τουρισμού. Τα itineraries σχεδιάζονταν κυρίως με βάση την εποχή και τον καιρό, ενώ η γεωπολιτική παρέμενε στο υπόβαθρο.
Σήμερα η εικόνα είναι πιο σύνθετη και στην ίδια θαλάσσια περιοχή καλούνται μα συνυπάρξουν τουρισμός υψηλής αξίας, στρατιωτική δραστηριότητα, ενεργειακές εγκαταστάσεις και αυξημένη επιτήρηση.
Η περιοχή δεν γίνεται απαραίτητα επικίνδυνη για τη ναυσιπλοΐα. Γίνεται όμως λιγότερο προβλέψιμη. Και στο yachting, η αίσθηση σταθερότητας επηρεάζει τις αποφάσεις σχεδόν όσο και η ίδια η πραγματικότητα.
Εφόσον αυτή η συνθήκη διατηρηθεί, είναι λογικό η αγορά να προσαρμοστεί με τρόπους που έχουν εμφανιστεί πολλές φορές σε περιόδους αβεβαιότητας.
Αν η αστάθεια συνεχιστεί, η επιλογή διαδρομών θα κινηθεί φυσιολογικά προς περιοχές που επιτρέπουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και ευκολότερη προσαρμογή.
Δεν πρόκειται για αντίδραση φόβου αλλά για πρακτική λογική λειτουργίας. Με τα itineraries να τείνουν σε τέτοιες συνθήκες και να σχεδιάζονται έτσι ώστε να παραμένουν κοντά σε υποδομές, να επιτρέπουν εναλλακτικές επιλογές και να αποφεύγουν μεγάλες δεσμεύσεις αποστάσεων.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να διαμορφωθεί μια πιο καθαρή λειτουργική γεωγραφία του ελληνικού yachting με το Ιόνιο ως περιοχή χαμηλότερης επιχειρησιακής αβεβαιότητας και την Πελοπόννησο ως ενδιάμεσο άξονα οι βόρειες Κυκλάδες να παραμένουν ως βασικός πυρήνας δραστηριότητας και με το Νοτιοανατολικό Αιγαίο ως περιοχή αυξημένης προσοχή η ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπετε σε χώρο πιο επιλεκτικών itineraries.
Οι πελάτες υψηλού επιπέδου συνήθως δεν σταματούν να ταξιδεύουν σε τέτοιες περιόδους. Αυτό που αλλάζει είναι ο βαθμός δέσμευσης και ο χρόνος επιβεβαίωσης.
Οι αποφάσεις θα τείνουν τότε να μετακινούνται πιο κοντά στην ημερομηνία ταξιδιού, ενώ αυξάνεται η ανάγκη για εναλλακτικές επιλογές και δυνατότητα τροποποιήσεων.
Η τάση αυτή ξεκινά από τους ίδιους τους πελάτες και στη συνέχεια ενσωματώνεται στη λειτουργία της αγοράς από τους brokers και τις εταιρείες management.
Δεν πρόκειται για αλλαγή χαρακτήρα της αγοράς αλλά για φυσική προσαρμογή σε ένα περιβάλλον μικρότερης βεβαιότητας.
Αν η σημερινή κατάσταση συνεχιστεί, η ανάγκη προσαρμογής θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό ταξιδιών.
Τα itineraries θα τείνουν να σχεδιάζονται έτσι ώστε να μπορούν να τροποποιηθούν χωρίς μεγάλες επιχειρησιακές δυσκολίες. Μικρότερες γεωγραφικές δεσμεύσεις και περισσότερες εναλλακτικές επιλογές θα αποτελούν φυσική εξέλιξη σε περιόδους μειωμένης προβλεψιμότητας.
Οι κρατήσεις μαρινών, οι πτήσεις των πελατών, τα πληρώματα και ο ανεφοδιασμός θα επιβάλλουν ένα επίπεδο προγραμματισμού που δεν θα μπορεί να καταργηθεί.
Το αποτέλεσμα που συνήθως προκύπτει σε τέτοιες συνθήκες είναι μια μορφή λειτουργικής ευελιξίας αρκετή ώστε να επιτρέπει προσαρμογές, αλλά όχι πλήρη ελευθερία κινήσεων.
Η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση συνδέεται σχεδόν πάντα με μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας και αν η κατάσταση συνεχιστεί, είναι πιθανό να οδηγήσει σε πιο προσεκτικό σχεδιασμό ταξιδιών. Μικρότερες αποστάσεις, οικονομικότερες ταχύτητες και πιο συμπαγή itineraries θα αποτελούν συνηθισμένες προσαρμογές σε τέτοια περιβάλλοντα.
Η αγορά δεν θα σταματήσει να λειτουργεί, αλλά θα γίνει πιο προσεκτική στον τρόπο που θα σχεδιάζει.
Η εποχικότητα παραμένει η βάση της τιμολόγησης στο yachting, όμως στο περιβάλλον αβεβαιότητας που έχει αρχίσει να προκύπτει θα αυξάνεται η σημασία των πραγματικών συνθηκών κάθε περιόδου. Αν η αστάθεια συνεχιστεί, οι τιμές θα επηρεάζονται περισσότερο από παράγοντες όπως η σταθερότητα περιοχών, οι τιμές καυσίμων, η διαθεσιμότητα σκαφών και η ζήτηση τελευταίας στιγμής. Έτσι η αγορά τείνει θα αρχίσει να γίνεται λιγότερο προβλέψιμη, χωρίς απαραίτητα να γίνεται μικρότερη.
Οι αλλαγές αυτές θα αρχίσουν να εμφανίζονται πρώτα στο επίπεδο λειτουργίας των σκαφών. Σε περιβάλλον μειωμένης προβλεψιμότητας οι πλοίαρχοι θα αναγκαστούν όλο και περισσότερο να λειτουργήσουν όχι μόνο ως πλοηγοί αλλά και ως διαχειριστές πληροφοριών.
Οι αποφάσεις διαδρομών θα αρχίσουν να βασίζονται σε παράγοντες όπως:
• επιχειρησιακές συνθήκες περιοχών
• πρόσβαση αεροδρομίων
• διαθεσιμότητα λιμένων
• εναλλακτικές επιλογές
• λειτουργικά κόστη
Όλες αυτές οι προσαρμογές θα προκύψουν μόνο εφόσον η σημερινή ένταση γύρω από το Ιράν συνεχιστεί μέσα στη θερινή περίοδο. Αν η κρίση αποκλιμακωθεί σύντομα, η επίδραση στο yachting πιθανότατα θα παραμείνει περιορισμένη και προσωρινή. Η αγορά έχει δείξει πολλές φορές ότι επανέρχεται γρήγορα όταν αποκαθίσταται η σταθερότητα. Αν όμως η αστάθεια παραταθεί, τότε οι αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των ναυλώσεων και των itineraries θα αποτελέσουν φυσική συνέχεια της νέας πραγματικότητας.
Το βασικό ζήτημα δεν είναι η ένταση της κρίσης αλλά η διάρκειά της με το καλοκαίρι να έρχεται.
Η Ανατολική Μεσόγειος δεν παύει να είναι θάλασσα διακοπών αλλά την συγκεκριμένη περίοδο γίνεται και θάλασσα αποφάσεων και τότε το yachting δεν θα μόνο προορισμούς αλλά τρόπο σκέψης.
Ο κ. Γιώργος Παρίσης είναι Πλοίαρχος ΜΜa MSc ( Marine Engineering Management )
από το University of Greenwich D.M. Εκπαιδευτής Ναυτιλίας, ενώ έχει διατελέσει στο
παρελθόν Πρόεδρος της Επιτροπής Εκπαίδευσης και σήμερα δρα ως Επιστημονικός
Σύμβουλος στην Εκπαίδευση και Κατάρτιση Πληρωμάτων για τη HYCA (Hellenic Yacht
Crew Association). Παράλληλα, συνεργάζεται ως Επιστημονικός Συνεργάτης στους
τομείς του Έξυπνου Χωρικού Σχεδιασμού, της Σύγχρονης Ανάπτυξης Μαρινών, της
Στρατηγικής Yachting και της Ναυτικής Εκπαίδευσης για την ΕΝΠΕΝ (Ένωση Ναυτικών
Πρακτόρων Ελληνικών Νήσων).Επιπλέον, πρόσφατα εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο με
τίτλο «Yachting Manifesto», από τις εκδόσεις Update Productions.
