Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, ανακοίνωσε σε συνέντευξη Τύπου στο Λονδίνο ότι το αμέσως επόμενο διάστημα θα αρχίσει επαφές με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, με στόχο να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που έχει διαμορφωθεί γύρω από την παγκόσμια πράσινη στρατηγική της ναυτιλίας και το πλαίσιο επίτευξης μηδενικών εκπομπών.
Όπως σημείωσε, η διαδικασία βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή και απαιτείται πολιτικός διάλογος και συμβιβασμός ώστε να διατηρηθούν οι διεθνείς φιλοδοξίες του κλάδου.
Την ίδια στιγμή, το ευρωπαϊκό σχέδιο για τη χρήση των εσόδων από το ETS στη ναυτιλία εισέρχεται σε φάση επανεξέτασης, καθώς οι λεπτομέρειες της επόμενης ημέρας ενδέχεται να αναθεωρηθούν μετά από κρίσιμες συζητήσεις που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του IMO αργότερα εντός του έτους.
Παρότι η υιοθέτηση του πλαισίου Net Zero του IMO αναβλήθηκε για ένα έτος τον περασμένο Οκτώβριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταστήσει σαφές ότι θα συνεχίσει να εργάζεται εντός του IMO και σε συνεργασία με διεθνείς εταίρους, επιδιώκοντας μια παγκόσμια λύση.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, η αναφορά της Ε.Ε. σε «ευθυγράμμιση» της νομοθεσίας της για το κλίμα στη ναυτιλία δεν σημαίνει αυστηροποίηση των μέτρων, αλλά προσαρμογή των υφιστάμενων κανόνων εφόσον υιοθετηθεί παγκόσμιο πλαίσιο σε επίπεδο Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού.
Στόχος είναι να αποφευχθεί η διπλή επιβάρυνση των ναυτιλιακών εταιρειών από το ευρωπαϊκό ETS και από ενδεχόμενα παγκόσμια μέτρα, διασφαλίζοντας ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ ευρωπαϊκών και διεθνών πλοιοκτητών και λιμένων.
Η Ε.Ε. επιδιώκει να διατηρήσει τους περιβαλλοντικούς της στόχους, προσαρμόζοντας παράλληλα το κανονιστικό πλαίσιο ώστε να αποτραπούν η απώλεια ανταγωνιστικότητας και η μεταφορά ναυτιλιακών δραστηριοτήτων εκτός Ευρώπης.
Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι ο τρόπος εφαρμογής μιας τέτοιας ευθυγράμμισης ενδέχεται να απαιτήσει σημαντικές προσαρμογές στον σχεδιασμό της Ε.Ε. για τα έσοδα από το ETS.
Η ισχύουσα νομοθεσία για το σύστημα εμπορίας ρύπων πρόκειται να αναθεωρηθεί σημαντικά αργότερα φέτος, ώστε να ευθυγραμμιστεί με τους κλιματικούς στόχους του 2030.
Σημειώνεται ότι η καθυστέρηση των αποφάσεων του ΙΜΟ αναμένεται επίσης να συμπεριληφθεί στη στρατηγική της Ε.Ε. για τα λιμάνια, που πρόκειται να παρουσιαστεί παράλληλα με τη στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία τον επόμενο μήνα.
Σε αναζήτηση συμβιβασμών
Σημειώνεται ότι ο γ.γ. του ΙΜΟ, στη συνέντευξή του στο Λονδίνο, αναγνώρισε τις δυσκολίες που εξακολουθούν να συνοδεύουν τη συζήτηση για το Net Zero Fund, ενώ ανέφερε ότι αντιδράσεις εκφράζονται και από κορυφαίους πλοιοκτήτες, που υποστηρίζουν ότι το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αντιμετωπίζεται άδικα στο υπό διαμόρφωση πλαίσιο, παρά τον ρόλο του ως μεταβατικού καυσίμου.
Ο κ. Ντομίνγκεζ είπε ότι οι επαφές που θα πραγματοποιήσει εντάσσονται στην προετοιμασία της κρίσιμης συνεδρίασης της Επιτροπής Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του IMO, που έχει προγραμματιστεί για τον προσεχή Απρίλιο και αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής για τη μελλοντική πορεία της περιβαλλοντικής πολιτικής της διεθνούς ναυτιλίας.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η αναζήτηση συμβιβασμών αποτελεί βασική του επιδίωξη. «Πάντα προσπαθώ να βρίσκω σημεία σύγκλισης στους τομείς όπου μπορούμε να σημειώσουμε πρόοδο» δήλωσε, τονίζοντας ότι ο Οργανισμός παραμένει ανοικτός σε όλες τις απόψεις.
Παρά τις σύνθετες πολιτικές συγκυρίες, ο κ. Ντομίνγκεζ επανέλαβε ότι εντός του IMO υπάρχει ισχυρή βούληση να διατηρηθεί η πίεση για αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανονισμούς.
Όπως σημείωσε, «όλοι έχουν το δικαίωμα να εκφράσουν τη γνώμη τους», προσθέτοντας ότι ο διάλογος με όλα τα μέρη είναι απαραίτητος για την άρση των ανησυχιών και τη χάραξη της επόμενης ημέρας.
Μέχρι τη συνεδρίαση του Απριλίου, όπως τόνισε, «όλα παραμένουν ανοιχτά».
Η αντίθεση των ΗΠΑ
Μάλιστα, ο γ.γ. του ΙΜΟ ξεκαθάρισε ότι θα επιδιώξει συνομιλίες ακόμη και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες πρωτοστάτησαν στην αναστολή της πρότασης για τον πρώτο παγκόσμιο φόρο άνθρακα σε επίπεδο κλάδου, ένα μέτρο που θα χρηματοδοτούσε τη μετάβαση της ναυτιλίας προς μηδενικές εκπομπές.
Όπως δήλωσε, στόχος των συναντήσεων είναι να διερευνηθούν όλες οι εναλλακτικές επιλογές που θα επιτρέψουν στον IMO να επανέλθει σε τροχιά επίτευξης του στόχου για καθαρό μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών έως ή κοντά στο 2050. «Τίποτα δεν είναι εκτός συζήτησης αυτή τη στιγμή. Όλα παραμένουν ανοιχτά» ανέφερε.
Η πρόκληση, ωστόσο, παραμένει ιδιαίτερα σύνθετη. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αντιτίθενται σθεναρά στη δημιουργία ενός Net Zero Fund, που θα μπορούσε να συγκεντρώσει έως και 1 τρισ. δολ. μέσα σε μία δεκαετία για τη στήριξη της καθαρής ναυτιλίας.
Μέσα στον Ιανουάριο, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς, επικαλούμενες λόγους εθνικού συμφέροντος, χωρίς ωστόσο -όπως τόνισε ο κ. Ντομίνγκεζνα έχει τεθεί θέμα αποχώρησης από τον IMO.
Αντιθέτως, οι ΗΠΑ επανεκλέχθηκαν στο ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων του Οργανισμού τον Δεκέμβριο και έχουν καταβάλει κανονικά τις εισφορές τους.